Open brief aan Zuhal Demir

Geachte mevrouw Demir

Wij schrijven u deze open brief als leerlingen die elke dag naar school gaan en de gevolgen van uw beleidskeuzes niet op papier, maar in de klas ervaren. We voelen ons genoodzaakt onze frustraties te uiten over een aantal recente beslissingen binnen uw onderwijsbeleid, omdat die een rechtstreekse impact hebben op ons welzijn, onze motivatie en onze leerprestaties.

Allereerst willen we stilstaan bij de inkorting van de deliberatieperiode van vijf naar vier dagen. Deliberaties zijn geen formaliteit, maar een essentieel moment waarop leerkrachten zorgvuldig oordelen over de toekomst van leerlingen. Minder tijd betekent meer druk, minder overleg en uiteindelijk minder rechtvaardige beslissingen voor ons. Daarnaast verdwijnen de pedagogische studiedagen en de facultatieve verlofdagen volledig. Die momenten boden leerlingen en leerkrachten broodnodige ademruimte in een overvol schooljaar. Door ook die rustpunten weg te nemen, wordt de schooldruk voor de leerlingen, de leerkrachten en het ondersteunend personeel alleen maar groter.

Ook de verplichting dat zowel 1 september als de laatste schooldag effectieve lesdagen moeten zijn, roept vragen op. De praktijk leert dat die dagen gekenmerkt worden door organisatorische chaos. Het is dus weinig realistisch en enigszins wereldvreemd om op te leggen dat die dagen volwaardige lesdagen moeten worden. Bovendien biedt een rustige, menselijke overgang van vakantie naar schooljaar en vice versa een mooi moment voor de leerlingen en de leerkrachten om buiten de strikte lesuren met elkaar te connecteren. De hypothetische kenniswinst weegt niet op tegen de investering in menselijke connectie die wordt gesmeed tijdens die specifieke dagen.

Verder maken we ons zorgen over de inkorting van het aantal evaluatiedagen van 60 naar 45 halve dagen. Wij krijgen daardoor veel minder ruimte in onze examenperiode waardoor we meer zullen moeten werken in minder tijd. Dat is niet enkel absurd, quasi onmogelijk, maar vooral contraproductief. Evaluaties vragen tijd: om na te denken, om stress te beheersen en om te tonen wat we echt kunnen.

Bovenop al die maatregelen voorziet u ook in een besparing van miljoenen euro’s op onderwijs. Wij begrijpen dat budgettaire keuzes nodig zijn om onze toekomst veilig te stellen, maar welke toekomst hebben wij nog zonder kwalitatief onderwijs?  Bovendien vragen wij ons af waarom die besparingen zo vaak terechtkomen bij leerlingen en leerkrachten. Uw besparingen zorgen ervoor dat kleinere richtingen zullen verdwijnen en dat niet elke leerling zich zal kunnen vinden in de meest relevante richting waardoor het maatschappelijke potentieel niet wordt benut. Wij citeren hier ook graag het rapport van de Europese Commissie van september 2025 dat benadrukt dat onderwijs geen kostenpost is, maar een investering in de toekomst.

Wij luiden de alarmbel: het uitvoeren van bovenstaande maatregelen en de bijkomende besparingen op onderwijs beknotten ons recht op kwalitatief onderwijs zoals dat is opgenomen in het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het EU-Handvest van de Grondrechten en de Belgische Grondwet.

Tot slot willen we benadrukken dat leerkrachten een enorme invloed hebben op leerlingen. Wanneer zij overbelast, onder druk of gedemotiveerd zijn door besparingen en toenemende werkdruk, voelen wij dat elke dag in de klas. De pedagogische studiedag afschaffen zorgt ervoor dat de kwaliteit van het onderwijs weer achteruitgaat en als we u op uw woord zouden moeten geloven, is dat niet wat u wilt. Goed onderwijs kan niet bestaan zonder sterke, ondersteunde leerkrachten en het ondersteunende personeel.

Wij vragen u daarom om opnieuw in dialoog te gaan met scholen, leerkrachten én leerlingen. Beleidskeuzes over onderwijs mogen niet worden genomen zonder de stemmen van zij die er dagelijks in leven.

Met hoop op een beleid dat leerlingen en leerkrachten centraal zet, en ons recht op kwalitatief onderwijs respecteert,

Scholieren én leerkrachten

Floor Christiaens, Abel Maeck, Sara Van Overloop, mevrouw L. Van Damme, Mara Vanderdriessche en mevrouw N. Vrebosch,    Neem contact op met de schrijver van de petitie