Nederlands Vanzelf Sprekend

#3: -

#144: Jan Goossens, Leuven -

Tussen constateren en bevorderen is inderdaad geen tegenspraak. Dat geef ik grif toe. Ik heb problemen met het begrip 'taaleenheid'. U zult mij nooit horen zeggen dat er geen behoefte aan een standaardtaal is en dat die variëteit niet onderwezen moet worden zodat iedereen ze op z'n minst passief beheerst. De standaardtaal heeft haar functie(s).

Er zijn op dit moment 23 miljoen Nederlandstaligen met verschillende accenten en verschillende woordvoorraden. Een Nederlander klinkt anders dan een Vlaming, een West-Vlaming klinkt anders dan een Limburger, ook als ze standaardtaal spreken. Een West-Vlaming vindt iets geestig, een Limburger vindt het fijn, een Brabander-Antwerpenaar plezant, een Hollander leuk. Dat zijn verschillen. Betekent 'taaleenheid' dat die verschillen er niet mogen zijn?

Betekent 'de taaleenheid bevorderen' dat je 23 miljoen mensen allemaal hetzelfde Nederlands wilt laten spreken? Zo ja, hoe moet het ene, uniforme Nederlands dan klinken? Kiezen we voor een harde of een zachte g? En wie mag dat bepalen? Wordt het een soort gemene deler van woorden, uitdrukkingen en constructies die 'iedereen' nu al kent en ban je alle elementen die niet in het hele taalgebied voorkomen? Hoe ga je dat ene, uniforme Nederlands bij die 23 miljoen introduceren? Moet het op de een of andere manier worden afgedwongen?

Impliceert 'de taaleenheid bevorderen' dat er nu geen taaleenheid is of dat de taaleenheid niet groot genoeg is? Van de 400.000 betekenissen in de Grote Van Dale heeft ongeveer 2% een regiolabel. Met 98% gemeenschappelijk taalmateriaal in het hele taalgebied, lijkt de taaleenheid me niet echt in gevaar. Wat moet er met de overige 2% gebeuren? Gaan we die verbieden? En nogmaals: wie mag dat allemaal bepalen?

(Ik heb de Klara-presentatoren niet verplicht de naam van Handel op welke manier dan ook uit te spreken. Dat hebben ze zelf beslist.)

#182: -

U kunt daarover uw beklag doen bij de VAR. De VRT heeft met die reclamespots niets te maken.

#157: -

"Kan de VRT niet eisen dat alles wat (wie dan ook) op radio en TV vertelt, in onberispelijke beschaafde Nederlandse taal wordt gebracht?"

Als we aannemen dat we onder 'onberispelijke beschaafde Nederlandse taal' bijvoorbeeld het Nieuwsnederlands verstaan, dan zou dat nogal wat gevolgen hebben. Voor de stemtest die elke journalist bij de VRT moet afleggen, slaagt momenteel ongeveer 1% van de kandidaten. Als we dezelfde eisen zouden stellen aan iedereen, wie dan ook, die op radio en tv komt, zou het wel eens heel stil kunnen worden. Als je het al wenselijk acht dat iedereen die geen onberispelijk Nederlands kan spreken, monddood gemaakt moet worden.

Het Nederlands werd in Belgie formeel toegelaten,  gedeeltelijk afgewongen, gedeeltelijk gewenst als onderdeel van Belgisch nationalisme, maar met een draai, een Vlaamse variant, omdat deze 1/ de afstand tussen Vlaanderen en Nederland zou vergroten; 2/ het katholicisme zou bestendigen door een dam tegen protestantse ideeen op te werpen; en 3/ de ondergeschiktheid aan de Franse voertaal zou bestendigen.

Deze fragmentatie van Nederlands is nadelig voor Vlamingen. Eén der hoofdredenen van de persistentie van lokale dialecten en gebrek aan eenheidstaal, is dat het niet in de interesse van Belgie was om een Nederlandse eenheidstaal in Belgie te hebben, vooral niet indien dit dezelfde taal zou zijn als in Nederland. Ook de Nederlandse taal was indertijd gefragmenteerd in Nederland, maar werd gestandaardiseerd onder de nieuwe staat en onder invloed van bijbellezingen (=protestants kenmerk).

In Belgie was de taalstandardisering enkel gericht op de invoering van Frans en behoud van Frans-talige dominantie.

Het verschil sluit de gemeenschappelijkheid niet uit. De eenentwintigste eeuw en de taal bieden een uitgelezen kans om tussen Vlaanderen en Nederland banden te smeden die de loop der geschiedenis helaas enkele keren heeft verhinderd. De oude stedencultuur van Vlaanderen en de ondernemingsgeest van de Nederlanders: potentieel twee handen op een buik.

#4: -

Dat ware inderdaad niet aangewezen.