Geef moeders een woord

Laten we met minstens 20.000 deze petitie ondertekenen: wij willen het woord voor moeder worden - moederteit - in het Nederlandse woordenboek. 

Het is vandaag Moederdag. En in plaats van het kapitalisme te spekken met plastic harten of je moeder een twijfelachtig bespoten bos bloemen te geven, kun je dit jaar iets doen dat moeders werkelijk eert. Iets dat hen niet alleen viert, maar serieus neemt. Neem het woord moederteit op in het woordenboek.

Moederteit - een vertaling van het Engelse matrescence - beschrijft de fysieke, psychologische en emotionele transitie die een vrouw doormaakt wanneer zij moeder wordt of probeert te worden. Het begrip bestaat al sinds 1973, bedacht door medisch antropoloog Dana Raphael, en kreeg recent opnieuw aandacht door onder anderen wetenschapsjournalist Lucy Jones. Maar in het Nederlands bestaat het niet. Ter contrast: ‘swaffelen’ is wél opgenomen in onze officiële taal. Maar moederteit blijft hardnekkig rood onderstreept.

Dat is geen taalfout. Dat is een blinde vlek. Want woorden doen ertoe. Ze bepalen wat we zien, erkennen en serieus nemen. Zo hebben we een woord voor puberteit, en dus ook begrip voor alles wat daarbij hoort: hormonale chaos, identiteitscrises, emotionele achtbanen. Maar voor de transformatie naar het moederschap, die minstens zo ingrijpend is, ontbreekt die taal grotendeels.

Tijdens de zwangerschap en daarna verandert niet alleen het lichaam, maar ook het brein van moeders. Onderzoek van neurowetenschapper Elseline Hoekzema laat zien dat de hersenen ingrijpend reorganiseren, vergelijkbaar met de puberteit. Daarbovenop komt een existentiële verschuiving: je identiteit, relaties en tijdsbeleving veranderen. Je wordt niet alleen moeder van een kind, maar ook een andere versie van jezelf.

Het feit dat we er geen woord voor hebben, versterkt dat. Zonder taal blijft ervaring vaag. Iets wat je zelf maar moet uitzoeken. Moeilijker te delen, moeilijker te begrijpen, moeilijker serieus te nemen. Door anderen én door jezelf. Wie niet weet dat ze midden in een fundamentele transformatie zit, denkt al snel dat er iets mis is met haar. Terwijl er juist iets heel normaals en iets heel groots gebeurt.

Dat is waarom moederteit ertoe doet. Niet omdat één woord alles oplost. Maar omdat erkenning ergens moet beginnen. Taal is vaak de eerste stap naar betere zorg, beter beleid en eerlijkere verwachtingen.

Dus laat die bloemen dit jaar staan. Tijd voor moederteit.

Lian Heinhuis, Fidessa van Rietschoten, Sterre van Rossem en Nina Pierson    Neem contact op met de schrijver van de petitie