Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Neem contact op met de schrijver van de petitie
Laatste informatie gemeente over Boogplein als onderdeel Centrumplan
2026-02-28 17:13:56De site van de gemeente over het Centrumplan is bijgewerkt met de laatste resultaten n.a.v. bijeenkomst voor iedereen in februari:
Boogplein en centrum
In het verleden zijn er veel plannen voorbijgekomen die uiteindelijk niet zijn uitgevoerd. Daarom werken we nu aan een breed gedragen en passende invulling van het Boogplein. Inwoners en andere belanghebbenden hebben hier een belangrijke rol in. We werken samen met De Zwarte Hond (bureau voor architectuur, stedenbouw en strategie), cultuurhistorisch adviesbureau Steenhuis Meurs en een participatiedeskundige van CMO STAMM. Het concept-voorkeursontwerp is al klaar.
Voorkeursontwerp
Op 3 februari 2026 lieten we het voorkeursontwerp zien tijdens een inloopbijeenkomst. De avond leverde waardevolle informatie op. Er waren veel positieve reacties, maar ook zorgen en aandachtspunten. We verzamelen alle reacties en passen het voorkeursontwerp mogelijk nog aan. Zo nodig gaan we in gesprek. Het voorkeursontwerp ligt dus nog niet vast maar voor nu ziet het er zo uit:
Markthal, woningen, groen en kleine winkel/horeca
- Het Boogplein met ruimte voor passende evenementen (84% vindt dat Baistemaart in het centrum hoort, 80% vindt dat evenementen zoals kermis in het centrum hoort)
- Ruimte voor recreatie met groen (56% vindt dat er te weinig openbaar groen is in het centrum)
- Een levendig verblijfsplein met een overdekte markthal (75% vindt dat er een levendig plein mist in het centrum)
- Kleinschalige winkel of horeca
- Een minimaal aantal woningen (51% vindt dat er woningen moeten komen)
- Het centrum autoluw, met langparkeren bij Marenland
- Kortparkeren in het centrum
Bouwoppervlakte
- Bebouwd oppervlakte: 860 m2
- Totaal bruto vloeroppervlakte: 1510 m2
- Commerciële ruimte: 680 m2
- Vrijstaande woning: 3 stuks
- Rijwoningen: 6 stuks
- Appartementen: 0/4 stuks (afhankelijk van wel of geen nieuwbouw voor de bibliotheek)
- Totaal aantal woningen: 9/13 stuks (afhankelijk van wel of geen nieuwbouw voor de bibliotheek)
- Capaciteit parkeren: 43 parkeerplaatsen
- Parkeren bewoners: 15/18 parkeerplaatsen (afhankelijk van wel of geen nieuwbouw voor de bibliotheek)
Op de schets:
- 3 vrijstaande woningen van 1 laag met kap maken de bestaande jaren 30 wijk af.
- Daar tegenover geschakelde betaalbare woningen van 1 laag met kap.
- Naast de woningen: parkeren voor bewoners.
- Groen langs het Winsumerdiep tot aan het Dorpsplein.
- In het midden mogelijke ruimte voor nieuwbouw van de bibliotheek, met meer ruimte voor ontmoeting.
- Naast de bibliotheek: de Markthal brengt de historische lijn van de Hoofdstraat terug en biedt ruimte voor evenementen.
- Achter de bibliotheek: kortparkeren voor bezoekers van het centrum met een blauwe zone.
Meedenken
Met input van inwoners, ondernemers en andere betrokkenen hebben we 3 scenario's gemaakt voor de invulling van het Boogplein. Deze hebben we besproken in de Denktank met vertegenwoordigers van verschillende organisaties en inwoners uit Winsum. Hieruit hebben we dit voorkeursontwerp gemaakt. Inwoners, ondernemers, bezoekers en (toekomstige) gebruikers dachten en denken op verschillende manieren mee:
- Via een online enquête
- Tijdens bijeenkomsten
- In persoonlijke gesprekken met omwonenden en ondernemers
- In de Denktank met vertegenwoordigers van verschillende organisaties en inwoners uit Winsum
Schets: voorkeursontwerp Boogplein gezien vanaf de Boog.
Foto: beeld vanaf de Boog in 1920 (bron Beeldbank Groningen).
Schets beeld vanaf Winsumerdiep
Schets beeld vanaf Winsumerdiep
Een voorbeeld van een markthal: Markt Hall Ghent, Robbrecht en Daem & Marie-Jose van Hee
Ruimte voor een nieuwe bibliotheek aan het dorpsplein. Op de foto een voorbeeld: openbare bibliotheek Mosveld Amsterdam
Ruimte voor een nieuwe bibliotheek aan het dorpsplein. Op de foto een voorbeeld: openbare bibliotheek Mosveld Amsterdam
Foto: de straat Winsumerdiep, gezien vanaf het wandel/fietspad onder de provinciale brug.
Impressies: nieuwe woningen op het Boogplein. De nieuwe woningen passen bij de bebouwing aan het Winsumerdiep en de Wigbolt Ripperdastraat
Parkeerplaatsen voor bewoners bij de woningen. Kortparkeren met blauwe zone in het centrum, verderop plek voor laden en lossen. Langparkeren kan achter Marenland
Parkeerplaatsen voor bewoners bij de woningen. Kortparkeren met blauwe zone in het centrum, verderop plek voor laden en lossen. Langparkeren kan achter Marenland
Raamwerkkaart Boogplein
Raamwerkkaart Boogplein
De huizen krijgen 1 bouwlaag met kap. De markthal (op de kaart het gebouw met de ster) en daarnaast de bibliotheek/commerciële ruimte krijgen 2 bouwlagen met kap. De gele stippellijnen geven de routes aan voor voetgangers en fietsers.
Hoe gaat het nu verder / bij welke stap in de planning zijn we?
-
Stap 12 | College - 2e kwartaal 2026
Voorkeursvariant met Spelregelkaart voor het ontwikkelkader naar het college van burgemeester en wethouders. -
Stap 13 | Raad - 2e kwartaal 2026
Voorkeursvariant met Spelregelkaart voor het ontwikkelkader naar de Raad. -
Stap 14 | BKP - 3e kwartaal 2026
Opstellen Beeldkwaliteitsplan voor de bebouwing en de openbare ruimte. -
Stap 15 | 4e kwartaal – 2026
Opstellen stedenbouwkundig plan + uitvraag ontwikkelaar en onderzoek haalbaarheid Bibliotheek. -
Stap 16 | Parkeren - 4e kwartaal 2026
Start maken nieuwe parkeerplaats Marenland.
Download
Ontwikkelkader Centrum Winsum van De Zwarte Hond architecten (pdf, 4 mb)
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Een markthal uit Gent op het Boogplein in Winsum?
2026-02-06 13:39:01Een markthal uit Gent op het Boogplein in Winsum? Dit is de nieuwste poging een einde aan een oud hoofdpijndossier te maken
Het jongste ontwerp voor de invulling van het Boogplein in Winsum is ook na een kwarteeuw soebatten nog geen gelopen race. Inwoners zijn voorzichtig positief, maar maken zich onder meer zorgen over de ontsluiting en ondernemers zetten grote vraagtekens bij het schrappen van parkeerplaatsen.
Wie in Winsum naar een bordje met ‘Boogplein’ zoekt, wacht een hopeloze taak. Toch weet iedereen in het dorp waar het ligt: het Boogplein is genoemd naar de Boog, een monumentale brug over het Winsumerdiep die de voormalige zusterdorpen Winsum en Obergum aaneensmeedt.
En iedereen weet ook dat het al bijna 25 jaar lang het epicentrum is van een hoop onrust over de invulling van het gapende gat dat het gevolg is van het vertrek van bouwmarkt Sennema in 2000 naar het bedrijventerrein Aanleg. Het pand werd na enkele jaren leegstand afgebroken.
Waarom duurt het zo lang?
Het is knetterend koud; een alles verkillende wind jaagt door het centrum van Winsum. Alle parkeerplaatsen tussen het oude gemeentehuis, het onderkomen van natuurwinkel Odin en de bibliotheek zijn bezet. Mensen rijden rond, zoekend naar een plekje.
„Kijk”, zegt eigenaar Joop Veldhuis van Sport 2000. „Dat bedoelen we nou. Er is nu al nauwelijks voldoende ruimte voor alle bezoekers. En nu ligt er ook nog een plan waarbij bijna de helft van de tachtig parkeerplaatsen wordt geschrapt. Daar hebben we natuurlijk wel onze zorgen over uitgesproken.”
‘We’ is de Ondernemersvereniging Winsum, waar Veldhuis bestuurslid van is. Hij woonde tal van overleggen met gemeente en projectontwikkelaars over de toekomst van het Boogplein bij. En nu ligt er een nieuw plan, een zogeheten voorkeursvariant die tot stand is gekomen door overleggen tussen gemeente Het Hogeland en omwonenden, een enquête, enthousiast flyeren en een denktank waarin inwoners en verenigingen zitten.
Het nieuwe plan, ontworpen door architectenbureau De Zwarte Hond. Gemeente Het Hogeland
Het plan, dat nog geen groen licht heeft van het college van burgemeester en wethouders, werd dinsdagavond in de Nederlands Gereformeerde Kerk De Poort gepresenteerd. Het behelst een fonkelnieuw onderkomen voor de bibliotheek, een overdekte markthal pal naast Odin die is geïnspireerd op de middeleeuwse variant zoals die in Gent staat, drie vrijstaande woningen aan de Wigbolt Ripperdastraat met daarachter zes rijtjeshuizen. Mensen verdringen zich om de informatieborden en bestoken projectleider Jan Vriens van gemeente Het Hogeland en medewerkers van architectenbureau De Zwarte Hond met vragen.
Verschillende belangen
Ondernemers missen een publiekstrekker. „In vorige plannen was onder meer sprake van de komst van een Jumbo, een Spar of een Hema, maar dit stuitte op verzet of de bedrijven zelf vonden het financieel niet haalbaar’’, zegt Veldhuis. „Toch moet er wel iets zijn waar mensen op afkomen. Bovendien lijkt het erop dat er in het centrum straks geen ruimte is voor evenementen als de Baistemaart.” Vooral het gebrek aan parkeerplekken, een gevolg van het autoluw maken van het centrum, wordt volgens hem een probleem. „Veertig is echt te weinig.”
Vriens: „Uit de enquête blijkt dat 80 procent van Winsum een autoluwer centrum zou willen en 88 procent geeft aan dat bezoekers parkeren best op vijf minuten lopen vanaf het centrum mag. Vandaar dat in het voorkeursmodel toch de keuze is gemaakt om het aantal parkeerplaatsen in het centrum te verminderen en een parkeerplaats op afstand toe te voegen bij camping Marenland.”
Inwoners van de Wigbolt Ripperdastraat, die nu al enkele decennia uitzicht hebben op een grasveld waar een deel van de bouwmarkt stond, vrezen een toename van verkeer, omdat het verkeer in deze variant vooral via deze route naar de resterende parkeerplekken wordt geleid. De projectleider is van de zorgen op de hoogte. „Daarover gaan we nog nader met deze omliggende straten in gesprek.”
Een markthal? Uit Gent?
Ondernemer Hans Kremer kijkt – niet als enige – wat vreemd tegen de markthal en de nieuwe bibliotheek aan. „De bibliotheek zit nu in een prachtig historisch gebouw (een voormalige school uit 1888, red.), en waarom kan er op de plek van de markthal niet een commerciële ruimte komen?”
Bewoners van de Wigbolt Ripperdastraat kijken al meer dan twintig jaar uit op dit grasveld. Hier zijn nu onder meer plannen voor woningen. Foto DvhN
De projectleider benadrukt dat de markthal zeker geen ‘Gents’ uiterlijk zal krijgen. Vriens: „Het ontwerp zal aansluiten bij de historie van Winsum.’’
Ida Bruijn ziet de plannen wel zitten. „Ik ben vooral blij dat het Jaagpad behouden blijft.” Het Jaagpad is een oud, onverhard wandelpad dat, geflankeerd door oude knotlindes, langs het Winsumerdiep loopt en waarover scheepsjagers vroeger de trekschuiten trokken. „Ik was een van de mensen die zich tegen de plannen verzette waardoor dat zou verdwijnen.’’
Terug naar de tekentafel
In het laatste plan uit 2021 moesten het pad en de lindes wijken voor een appartementencomplex met 18 woningen met winkels. Omwonenden verzetten zich fel tegen de plannen. Een handtekeningenactie voor behoud van het schelpenpad leverde ruim 700 handtekeningen op. Uiteindelijk besliste de Raad van State in het voordeel van de gemeente, maar zette in september 2022 wél een streep door het bestemmingsplan met betrekking tot een winkel met parkeerruimte op het plein. Dit bestemmingsplan zou ook de komst van horeca mogelijk maken en hiervoor waren te weinig parkeerplekken gepland. Bovendien zorgde het verzet voor veel vertraging, waardoor allerlei procedures niet op tijd konden worden afgerond. De gemeente besloot weer vanaf nul te beginnen.
Het Jaagpad met de knotlindes in Winsum. Foto DvhN
Frank von Hebel • 5 februari 2026 • Dagblad van het Noorden
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Inloopbijeenkomst Centrumplan 3 februari 2026 met concept voorkeursontwerp Boogplein Winsum
2026-02-04 23:26:533 februari 2026 vond de inloopbijeenkomst over het Centrumplan voor het Boogplein in Winsum plaats. Bezoekers konden meerdere ontwerpen inzien. Op de site van de gemeente staat geen noemenswaardig nieuws over de avond: "Het voorkeursontwerp is in concept al klaar. Op 3 februari 2026 lieten we dit zien tijdens een inloopbijeenkomst." Er is natuurlijk wel iets meer te melden.
Mogelijke scenario’s Boogplein
Er zijn 3 scenario’s gepresenteerd en een naamloze voorkeursvariant van de gemeente. In elk scenario staat iets anders centraal: rustig wonen, evenementen en recreatie of reuring rondom een haven. Elk scenario heef een ander kostenplaatje en/ of opbrengsten. Bij de voorkeursvariant staat helaas geen kostenplaatje en deze variant lijkt een combinatie van de drie scenario’s zonder dat duidelijk wordt wat erin centraal staat.
Voorkeursvariant gemeente voor Boogplein
De gemeente presenteerde een voorkeursontwerp in concept. Dit is gebaseerd op de voorkeursvariant van de gemeente en kwam vlg. haarzelf tot stand doordat zij op verschillende manieren in gesprek is gegaan met o.a. inwoners, ondernemers, bezoekers en (toekomstige) gebruikers. Voorbeelden hiervan zijn koffiesessies, een speciale denktank (voor direct omwonenden) en de enquête (zgn. swipocratie) van afgelopen zomer die iedereen kon invullen. Zie o.a. de eerdere mededelingen voor hoe de gemeente diverse belanghebbenden heeft betrokken.
Belangrijkste kenmerken Voorkeursvariant Boogplein:
- autoluw centrum
- half open markthal voor evenementen
- beperkt aantal woningen
- nieuwe bibliotheek met grotere ontmoetingsruimte
- voor de huidige bibliotheek (historisch pand) wordt een nieuwe bestemming gezocht
- verder uitgewerkt moet worden: bevoorrading van winkels en parkeren voor bezoekers - bekend is dat de Ondernemersvereniging over beide onderwerpen een uitgesproken mening heeft.
Het is niet het definitieve plan, werd duidelijk gemaakt. Wat de vraag oproept: hoe komt het definitieve plan dan tot stand en wanneer wordt de beslissing daarover genomen?
Jaagpad en historisch karakter beschermd dorpsgezicht Winsum
Voor het hele centrum van Winsum vragen we ons af – gezien het door de toenmalige gemeente Winsum bepaalde beschermd dorpsgezicht rondom het Boogplein – wat de voorkeursvariant betekent voor het behoud van het historisch karakter. Dit geldt vooral voor de bouwplannen. En grote vraag hierbij is natuurlijk ook: wat zijn de plannen voor het jaagpad? Zowel uit de enquête als uit de gesprekken met direct omwonenden is gebleken dat het behouden van het jaagpad langs het Winsumerdiep – incl. de groenzone aan het water / oude bomen (de drie knotlindes waarover we uitgebreid bericht hebben) – behouden moet worden. In de voorkeursvariant, de schets van bovenaf en bijbehorende Schets II lijkt het jaagpad incl. groene waterkant en onverharde kade intact te blijven. Maar heel duidelijk is dat niet, noch in beeld noch in tekst.
Ontwikkelkader Boogplein Winsum
De gemeente heeft een zgn. Ontwikkelkader opgesteld voor het Boogplein, met meer informatie over de uitkomsten van de inspraakmogelijkheden bewonersoverleg en enquête. Klik hieronder op de link (Omroep Het Hogeland) voor het Ontwikkelkader Boogplein Winsum. Het kan natuurlijk niet anders dan dat het plan voor het Boogplein samenhangt met het centrumplan voor Obergum. Die link is helaas niet gelegd.
Meer informatie inloopavond
Voor meer informatie en een verslag incl. video en gesprekken met bezoekers: Omroep het Hogeland
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
3 feb. Inloopbijeenkomst Centrumplan Winsum: concept voorkeursontwerp Boogplein
2026-01-25 20:59:46Inloopbijeenkomst Centrumplan Winsum dinsdag 3 februari 19.00-21.00 uur in de Poort: bekijk het concept voorkeursontwerp Boogplein en geef je reactie
Nieuws van de gemeente: Inloopbijeenkomst dinsdag 3 februari over ontwikkeling Boogplein en centrum
In het verleden zijn er veel plannen voorbijgekomen die uiteindelijk niet zijn uitgevoerd. Daarom werken we nu aan een breed gedragen en passende invulling van het Boogplein. Inwoners en andere belanghebbenden hebben hier een belangrijke rol in. We werken samen met De Zwarte Hond (bureau voor architectuur, stedenbouw en strategie), cultuurhistorisch adviesbureau Steenhuis Meurs* en een participatiedeskundige van CMO STAMM.
Het voorkeursontwerp is in concept klaar. Op 3 februari 2026 kun je het bekijken tijdens een inloopbijeenkomst.
Inloopbijeenkomst dinsdag 3 februari
Je bent van harte welkom op de inloopbijeenkomst over het Centrumplan Winsum, waaronder de ontwikkeling van het Boogplein. We laten zien hoe we de opmerkingen en wensen van belanghebbenden hebben verwerkt in het voorkeursontwerp dat nu in concept klaar is. Dit doen we aan de hand van verschillende ontwerpen. Ook is er een maquette van het voorkeursontwerp te zien.
De inloopbijeenkomst is in De Poort in Winsum, op 3 februari 2026 van 19.00 - 21.00 uur. Kom langs, bekijk de eerste ontwerpen en geef je reactie.
*Van bureau Steenhuis Meurs is dit adviesrapport over het Boogplein verschenen in december 2021
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Opinie: Democratie vraagt meer dan een inspreekavond (DvhN, 3 jan. '26)
2026-01-05 20:39:40Aanvulling 6 januari
De invloed van inwoners begint bij wat tegenwoordig heel democratisch 'participatie' heet. Dat betekent et opiniestuk 'Participatie in de mond, hek in het landschap' DvhN, 6 januari 2026, maakt dit duidelijk: "Participatie is geen slogan, het is de basis voor draagvlak."
---------------------
Interessant om in je achterhoofd te hebben vanuit het idee van de invloed van inwoners, Burger(be)raad, inspraakcommissie, klankbordgroep, denktank, gebiedstafel, ronde tafel(gesprek), etc. Vooral de afsluiting: Democratie is meer dan stemmen bij verkiezingen; echte invloed begint waar inwoners vooraf kunnen meebeslissen.
Democratie vraagt meer dan een inspreekavond
Opinie - Uno Sissingh, Dagblad van het Noorden, 3 januari 2026
DOT, Burgerberaad Afval, Geheugenpaviljoen: participatie verwordt maar al te vaak tot een middel om draagvlak te organiseren, zonder dat inwoners daadwerkelijk invloed hebben, stelt Uno Sissingh. Dit raakt volgens hem aan een fundamenteel misverstand over democratie.
‘Democratie is meer dan stemmen bij verkiezingen’
Inwoners voelen zich vaak pas gehoord wanneer plannen al vastliggen. Dat is geen betrokkenheid, maar uitleg achteraf. Democratie vraagt om invloed: serieus genomen worden en oog hebben voor zowel meerderheid als minderheid.
In veel gemeenten is participatie verworden tot een ritueel. Er worden gesprekken gevoerd, avonden georganiseerd en verslagen gemaakt, en soms wordt extra onderzoek ingelast, maar de richting ligt in de praktijk al vast. Inspraak mag, invloed wordt vooral als lastig ervaren.
Wat daarbij opvalt, is het gebrek aan zelfreflectie bij bestuur en ambtelijke organisatie. Zelden wordt de vraag gesteld of het proces klopt of dat de afstand tot de leefwereld te groot is geworden. Het gevolg is voorspelbaar: frustratie, cynisme en groeiend wantrouwen.
Onderzoeksresultaat is voorspelbaar
In Groningen wordt dit pijnlijk zichtbaar bij DOT. Ooit bedoeld als tijdelijk, inmiddels breed gewaardeerd door omwonenden en gebruikers. Onder druk van een petitie met meer dan 8.000 handtekeningen zegt het college nu onderzoek te willen doen naar een mogelijke toekomst van DOT.
Dat klinkt zorgvuldig, maar voelt vooral als een bekend ritueel. Het signaal blijft dat woningbouw op deze plek leidend is en dat het onderzoek vooral dient om dat standpunt te onderbouwen.
Als de woningnood zo urgent is, waarom komen andere, veel grotere woningbouwprojecten dan zo moeizaam van de grond? En waarom wordt nauwelijks serieus gekeken naar de cultuurhistorische waarde die DOT inmiddels heeft gekregen als unieke plek in de stad?
Het onderzoeksresultaat is voorspelbaar: verplaatsen blijkt te duur, behoud past niet in de plannen en zo lijkt de uitkomst feitelijk al vast te staan.
Concreet idee verdwijnt snel uit beeld
Het Burgerberaad Afval laat een vergelijkbaar patroon zien. Inwoners tonen dat zij bereid en in staat zijn zich serieus te verdiepen in een complex onderwerp. Toch blijven de voorstellen vooral hangen op communicatie en proces.
Een concreet idee dat de leefwereld direct raakt, zoals gratis ophalen van grofvuil, verdwijnt snel uit beeld. Zo wordt participatie vooral een middel om draagvlak te organiseren, zonder dat inwoners daadwerkelijk invloed hebben.
Het Geheugenpaviljoen laat misschien wel het scherpst zien waar dit toe leidt. Het traject loopt al sinds 2024, met debatmomenten en participatie vanaf begin 2025. Direct omwonenden ervaren weinig invloed op een besluit dat hun leefomgeving raakt.
Nauwelijks effect
Er is weerstand, vastgelegd in ruim 1.600 handtekeningen, maar het besluit staat in essentie vast. Na kritiek gaat het college terug naar de tekentafel, maar pas na een nieuw ontwerp mogen inwoners er opnieuw iets van vinden. Extra groen of muurschilderingen zijn zichtbaar, maar raken niet aan de kern: bewoners ervaren dat hun inbreng nauwelijks effect heeft.
Ook bij De Biotoop in Haren dreigt een herhaling van zetten. Er liggen meerdere scenario’s, bewoners en gebruikers komen met alternatieven, maar ook hier lijkt de richting al bepaald.
Daar blijft het niet bij. Er zijn tal van voorbeelden waarin omwonenden direct worden geraakt – bij geluidsoverlast, project Q, veranderingen rond marktkramen of de reclamebelasting – terwijl bezwaren pas laat serieus worden genomen.
Onnodig veel tijd, geld en vertrouwen
Het meest illustratief is hybride parkeren in De Wijert-Noord. Zowel inwoners als politie hadden vooraf duidelijke bezwaren. Toch werd het plan doorgezet. Na eerste evaluatie wordt het dan toch teruggedraaid. De vooraf gedeelde bezwaren bleken dus terecht, maar het kostte onnodig veel tijd, geld en vertrouwen.
Dit raakt aan een fundamenteel misverstand over democratie. Democratie is niet dat een meerderheid na verkiezingen haar plannen kan doordrukken en kleinere groepen kan negeren. Juist wanneer besluiten ingrijpend zijn voor de leefomgeving van een beperkte groep inwoners, is participatie essentieel. Niet als formaliteit achteraf, maar als echte invloed vooraf. Wie dat overslaat, ondermijnt het vertrouwen in de democratie zelf.
De Belgische schrijver en Denker der Nederlanden David Van Reybrouck waarschuwt dat democratie vastloopt wanneer zij wordt teruggebracht tot modellen, procedures en systemen. Op papier klopt participatie, maar in de praktijk voelt zij leeg. Het gesprek wordt gevoerd, het vinkje gezet en de uitkomst staat vast. Het succes van burgerberaden en andere overlegvormen zit niet in het gesprek zelf, maar in wat er concreet met de uitkomsten gebeurt.
Echte betrokkenheid cruciaal
Juist nu de opgaven rond wonen, ruimte, zorg en leefbaarheid groter worden, is echte betrokkenheid cruciaal. Toch gebeurt vaak het tegenovergestelde: hoe groter de uitdaging, hoe strakker het systeem.
Democratie is meer dan stemmen bij verkiezingen; echte invloed begint waar inwoners vooraf kunnen meebeslissen.
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Plannen Boogplein krijgen vorm - grijp je kans en denk mee op 3 februari!
2026-01-03 11:43:19De plannen van het Boogplein krijgen meer en meer vorm, o.a. via de speciale denktank. Maar er zijn meer mogelijkheden om mee te denken en invloed uit te oefenen voordat het plan definitief wordt vastgesteld. Grijp je kans en doe mee! Kijk b.v. of de uitkomsten van de enquete (voldoende) zijn meegenomen in de plannen voor het centrum en het Boogplein. Laat weten wat je ervan vindt, waar je blij mee bent en wat je anders wilt zien.
Gemeente het Hogeland zegt dat ze het samen met de direct omwonenden en inwoners wil doen:
Meedenken
De vraag die de gemeente samen met belangstellenden (jou!) wil beantwoorden is: hoe zorgen we ervoor dat we de kwaliteit van de omgeving behouden en er tegelijk een passende en toekomstbestendige invulling van het Boogplein komt? Daarover zijn we met inwoners, ondernemers, bezoekers en (toekomstige) gebruikers op verschillende manieren in gesprek.
Begin 2026: Ontwikkelkader Boogplein en centrum Winsum ter besluitvorming naar de gemeenteraad
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Uitslag gemeentelijke enquête Boogplein zomer 2025
2025-10-21 09:59:22In juli en augustus kon iedereen de enquête over het Boogplein en de omgeving incl. het jaagpad invullen. Ondertussen zijn de resultaten verwerkt in een infographic. Via de pagina Centrumplan Winsum en onderaan vind je de resultaten in tekst. De antwoorden op de open vragen hebben we nog niet kunnen vinden dus de resultaten lijken nog niet compleet.
INFOGRAPHIC
RESULTATEN IN TEKST
Resultaten online enquête Boogplein en centrum Winsum
Over de toekomstige inrichting en leefbaarheid in het centrum van Winsum - 1094 deelnemers
Leeftijd
Jonger dan 18 jaar: 2%
18 tot 25 jaar: 9%
26 tot 35 jaar: 11%
36 tot 55 jaar: 29%
56 tot 70 jaar: 33%
Ouder dan 70 jaar: 16%
Woonplaats
Buiten gemeente Het Hogeland: 6%
Ergens anders in Het Hogeland: 22%
In het centrum van Winsum: 22%
Ergens anders in Winsum: 50%
Hoe ervaar je het centrum van Winsum nu?
| Onderwerp | Percentage |
|---|---|
| Het Winsumerdiep is een belangrijk onderdeel van het centrum van Winsum | 96% |
| De bestaande historische gebouwen en straten zijn van grote waarde voor Winsum | 94% |
| In het centrum van Winsum zijn voldoende restaurants en terrassen | 85% |
| De bibliotheek hoort in het centrum van Winsum | 79% |
| Ik wandel graag over het Jaagpad | 77% |
| Het centrum van Winsum mist een levendig plein | 75% |
| In het centrum van Winsum zijn voldoende winkels | 65% |
| Ik zou graag in het centrum van Winsum (blijven) wonen | 63% |
| In het centrum zijn voldoende plekken om te spelen | 63% |
| In het centrum zijn voldoende bankjes en andere zitplekken | 61% |
| In het centrum van Winsum zijn voldoende mogelijkheden om mijn fiets te stallen | 47% |
| In het centrum van Winsum is voldoende openbaar groen | 44% |
Het centrum van Winsum in de toekomst
| Onderwerp | Percentage |
|---|---|
| Bezoekers mogen best op vijf minuten lopen van het station parkeren | 88% |
| De Hoofdstraat mag van mij autovrij worden | 75% |
| Een bezoekerscentrum in Winsum is nodig | 49% |
| Het hele centrum mag van mij autoluw worden | 80% |
| Ik vind het belangrijk dat er in het centrum ook plek is voor flora en fauna | 82% |
| Ik vind het een goed idee als je vanaf het Boogplein het water meer kunt zien | 76% |
| In het centrum moeten gereserveerde parkeerplekken blijven voor bewoners | 71% |
Past dit bij het centrum?
| Onderwerp | Percentage |
|---|---|
| De Baistemaart | 84% |
| Evenementen zoals de kermis, de Artemis run, wielerrondes | 80% |
| Groen en verbonden | 91% |
| Kleinschalige evenementen zoals een warenmarkt | 94% |
| Wonen en ontmoeten | 88% |
Dilemma's
De bibliotheek hoort aan het dorpsplein: 50%
Of de bibliotheek kan worden verplaatst naar Obergum: 50%
Een ontmoetingsplek buiten is voldoende: 61%
Of ik wil ook binnen een plek om anderen te ontmoeten: 39%
In het centrum van Winsum voetgangers en fietsers centraal: 87%
Of auto’s centraal: 13%
In het centrum van Winsum vooral koopwoningen: 46%
Of vooral huurwoningen: 54%
Liever een verharde kade: 37%
Of een natuurlijke kade: 63%
Liever op het Boogplein bouwen voor starters en senioren: 79%
Of bouwen voor gezinnen: 21%
Wel woningen bouwen op het Boogplein: 51%
Of geen woningen bouwen op het Boogplein: 49%
Op het Boogplein liever woningen met een grote gedeelde tuin: 54%
Of woningen met een kleine eigen tuin: 46%
Voor nieuwe woningen op het Boogplein parkeren voor de deur: 27%
Of meer groen en parkeren op 5 minuten loopafstand: 73%
Hierover zijn inwoners het vooral eens
De bestaande historische gebouwen en straten zijn van grote waarde voor Winsum
JA: 94%
NEE: 6%
Het Winsumerdiep is een belangrijk onderdeel van de identiteit van Winsum
JA: 96%
NEE: 4%
In het centrum van Winsum zijn voldoende restaurants en terrassen
JA: 85%
NEE: 15%
Het centrum van Winsum mist een levendig plein:
JA: 75%
NEE: 25%
Voor nieuwe woningen op het Boogplein parkeren voor de deur [A] OF meer groen en parkeren op 5 minuten lopen [B]
A: 27%
B: 73%
Bezoekers mogen best op 5 minuten lopen van het centrum parkeren
JA: 88%
NEE: 12%
Ik vind het belangrijk dat er in het centrum ook plek is voor flora en fauna (verschillende bloemen, vogels, insecten etc.)
JA: 82%
NEE: 18%
Kleinschalige evenementen zoals een warenmarkt
JA: 94%
NEE: 6%
Hierover zijn de inwoners vooral verdeeld
Op "het Boogplein" mogen wel woningen gebouwd worden [A] OF geen woningen gebouwd worden [B]
A: 51%
B: 49%
In het centrum van Winsum is voldoende openbaar groen
JA: 56%
NEE: 44%
In het centrum zijn voldoende bankjes en andere zitplekken
JA: 39%
NEE: 61%
In het centrum van Winsum zijn voldoende mogelijkheden om mijn fiets te stallen
JA: 47%
NEE: 53%
In het centrum zijn voldoende plekken om te spelen
JA: 37%
NEE: 63%
Een bezoekerscentrum (voor informatie en ontmoeting) in Winsum is nodig
JA: 49%
NEE: 51%
---EINDE---
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Gemeente benoemt Jaagpad expliciet in plannen Obergum
2025-10-03 08:28:02Niet echt nieuws misschien, maar goed om te weten dat de gemeente het jaagpad expliciet benoemt in de plannen voor Obergum, zie gele tekst
Van de website van de gemeente https://hethogeland.nl/plannen-en-projecten/centrumplan-winsum/plan-voor-obergum 3 oktober 2025
Plan voor Obergum
Aanleiding
Om de leefbaarheid van het centrum van Winsum te versterken en het winkelgebied levendig te houden hebben we een centrumplan gemaakt. Dit centrumplan heeft al een positief effect gehad op de aantrekkingskracht van het winkelgebied. Maar de gemeente wil ook meer aandacht voor versterking van cultuur. Daarom hebben we Rizoem B.V. opdracht gegeven om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om rond de oude wierde van Obergum een cultuurcluster te maken. We hebben het gebouw van zalencentrum De Hoogte aangekocht. Dit zou een mooie plek zijn om rond de oude Wierde van Obergum de nadruk te leggen op cultuur.
Proces
In opdracht van de gemeente onderzoekt Rizoem B.V. hoe we de ruimte rond de Hoofdstraat Obergum en het pand de Hoogte beter kunnen inrichten en benutten. Hiervoor heeft Rizoem in onze opdracht een klankbordgroep samengesteld om alle belanghebbenden mee te laten praten over de plannen. In december 2022 heeft Rizoem de ideeën van de klankbordgroep eerst aan de buurt gepresenteerd. En daarna aan andere geïnteresseerden, veel daarvan inwoners van Winsum. Hieronder staat een verslag van dit proces en de bevindingen van Rizoem en de klankbordgroep.
De afgelopen maanden hebben wij (Rizoem) gesprekken gevoerd in een klankbordgroep. Daarin zitten omwonenden, leden van de ondernemersvereniging Winsum, het kinderboekenhuis, beheercommissie Obergumerkerk, Cultuurcentrum Het Hogeland, de Stichting Kulturele Kommissie Winsum en de gemeente. Samen keken we naar de mogelijkheden die wij zien voor de invulling van het gebied.
- De eerste avond stond vooral in het teken van informatie ophalen. Wat voor problemen spelen er in dit gebied? Er bleken een aantal knelpunten te zijn. Zo speelt er het gevoel van verkeersonveiligheid rondom de Westerstraat. Ook zijn er parkeerproblemen en zoekverkeer, moet de openbare ruimte beter en ontbreekt er ruimte voor cultuur.
- Tijdens de tweede avond gingen we dieper in op de verkeersproblematiek. Uit parkeertellingen (te zien op de afbeelding verderop) bleek dat er in Obergum vergeleken met andere delen van Winsum weinig parkeerplaatsen zijn. Daardoor zijn er in het weekend te weinig parkeerplaatsen voor de bewoners rondom de Westerstraat en de Hoofdstraat Obergum.
- Tijdens de derde avond keken we naar wat de wensen zijn van alle betrokkenen. Samen hebben we een zogenaamd programma van wensen gemaakt. Daarin staat hoeveel vierkante meter iedere partij nodig zou hebben om zich in het gebied te vestigen. Wensen die naar voren kwamen: een nieuwe bibliotheek, een plek voor cultuuronderwijs, behoud van kinderboekenhuis, een zaal voor voorstellingen, een informatiecentrum en horeca.
- De vierde avond keken we of er ruimte is om al deze functies een plek te geven in het gebied. Hoe we dat deden zie je op de afbeelding verderop. Uiteindelijk kwamen we samen tot de conclusie dat die ruimte er niet is. Dat betekent dat we meer grond moeten aankopen of minder functies een plek kunnen geven in het gebied.
- Tijdens de laatste vergadering trokken we de conclusie dat we moeten kijken naar combinaties. Zoals bijvoorbeeld de kantoorruimte voor cultuuronderwijs delen met de bibliotheek. Verder werd duidelijk dat een grote zaal voor voorstellingen niet haalbaar is. Een grote zaal zou zorgen voor onnodige concurrentie met Maarhuizen. Toch zou het zonde zijn als er geen optredens meer zijn in het gebied. Daarom zouden kleine voorstellingen in de kerk kunnen worden gegeven.
In oud-Obergum (het gebied tussen de Boogbrug en het Omsnijdingskanaal) zijn ongeveer 95 openbare parkeerplaatsen. In nieuw-Obergum (het gebied ten noorden van het omsnijdingskanaal bij winkelcentrum Obergon) zijn dat er 173 parkeerplaatsen. Dat verklaart de parkeerdruk in oud-Obergum. Verder zie je op de afbeelding 366 parkeerplaatsen in en rond het centrum van Winsum (zuidzijde). En parkeerplaatsen bij camping Marenland (50), de Aldi (79) en het zwembad (55)
3 modellen
Wij hebben bureau voor landschapsarchitectuur en stedenbouw LAOS gevraagd de inbreng van de klankbordgroep uit te werken in stedenbouwkundige modellen. Deze modellen zijn een verkenning van de mogelijkheden rond zalencentrum De Hoogte. LAOS heeft de geschiedenis, de kwaliteiten en de valkuilen van het gebied onderzocht. Daarna hebben ze gekeken hoe de openbare ruimte een boost kan krijgen en hoe we het parkeerprobleem kunnen oplossen. Zo heeft LAOS 3 stedenbouwkundige modellen gemaakt: model 0, model 1 en model 2.
Verkeerssituatie
Uit gesprekken met de klankbordgroep bleek dat er verbetering nodig is in de openbare ruimte. En in de verkeerssituatie, vooral aan de Westerstraat en Hoofdstraat Obergum. Tijdens het weekend is er veel zoekverkeer dat via de Westerstraat een parkeerplaats in het centrum zoekt.
Op de afbeelding zie je de bestaande situatie en de oplossing die LAOS voorstelt. In de bestaande situatie rijdt verkeer vanaf de Wierdaweg de Westerstraat in en gaat daarna linksaf naar de Hoofdstraat Obergum. In de nieuwe situatie komt er een nieuwe parkeerplaats voor bezoekers bij camping Marenland. Vanaf daar kunnen bezoekers richting het centrum van Winsum lopen langs het Jaagpad.Parkeren in oud-Obergum mag alleen voor bewoners. Een binnen de klankbordgroep genoemde oplossing is dat wie de Westerstraat inrijdt moet doorrijden de Oosterstraat in. En dat de Hoofdstraat Obergum autoluw wordt rond de kerk Obergum en alleen nog bereikbaar is voor fietsers, wandelaars, invalidevervoer en laden -en losverkeer. Voorwaarde is wel dat het openbaar gebied rondom de Hoofdstraat Obergum een boost krijgt.
Over dit voorstel is nog geen besluit genomen. Hoe de Hoofdstraat Obergum autoluw gemaakt kan worden moet nog worden uitgewerkt. Hiervoor zijn mogelijk ook andere oplossingen denkbaar. De gemeente beseft dat als voor een verandering van rijroutes en verkeersstromen wordt gekozen, dit gevolgen heeft voor een bredere omgeving. Daarom moeten we bij de verdere uitwerking van autoluw maken ook andere belanghebbenden betrekken. Zoals de bewoners van de Oosterstraat.
Model 0
In model 0 wordt het openbaar gebied aangepakt en wordt de verkeerssituatie gewijzigd zoals je in de vorige alinea kunt lezen. In dit model blijft de bebouwing zoals die nu is. In de kerk is ruimte voor een klein podium, het kinderboekenhuis blijft aan het Kerkpad en De Hoogte verbouwen we tot ruimte voor cultuuronderwijs. Er is in dit model te weinig ruimte om andere functies zoals een bibliotheek, horeca of een informatiecentrum een plek te kunnen geven.
Model 0 met in de kerk (A) een klein podium. De grootte van de kerkzolder is 115 vierkante meter. Op plek B staat de Hoogte met een grootte van 380 vierkante meter. In dit gebouw is in model 0 ruimte voor cultuuronderwijs. Op plek C staat het kinderboekenhuis (170 vierkante meter).
Model 0 met in de kerk (A) een klein podium. De grootte van de kerkzolder is 115 vierkante meter. Op plek B staat de Hoogte met een grootte van 380 vierkante meter. In dit gebouw is in model 0 ruimte voor cultuuronderwijs. Op plek C staat het kinderboekenhuis (170 vierkante meter).
Model 1
In model 1 is de invulling van het openbaar gebied van model 0 de basis. In dit model wordt De Hoogte gesloopt en komt er een nieuw gebouw voor in de plaats. In dit multifunctionele gebouw is ruimte voor de bibliotheek en kantoorruimtes voor cultuuronderwijs. Daarnaast is er in de kerk plek voor een klein podium. Het kinderboekenhuis blijft. Vanuit de klankbordgroep bestaan er zorgen over de grootte van het nieuwe gebouw op de plek van de Hoogte. LAOS laat zien dat het gebouw geen effect hoeft te hebben op het aangezicht van de Wierde als deze bestaat uit een laag en een kap.
Model 1 met in de kerk (A) ruimte voor een klein podium. Op plek B (De Hoogte) een nieuw multifunctioneel gebouw van een laag en een kap. Met 800 vierkante meter plek voor de bibliotheek en 100 vierkante meter voor kantoorruimte, een vergaderruimte en eventueel een oefenruimte voor cultuuronderwijs. Op plek C het kinderboekenhuis.
Model 1 met in de kerk (A) ruimte voor een klein podium. Op plek B (De Hoogte) een nieuw multifunctioneel gebouw van een laag en een kap. Met 800 vierkante meter plek voor de bibliotheek en 100 vierkante meter voor kantoorruimte, een vergaderruimte en eventueel een oefenruimte voor cultuuronderwijs. Op plek C het kinderboekenhuis.
Model 2
Model 2 is een aanvulling op model 1. Aan de Hoofdstraat Obergum komt op de plek van de viswinkel een nieuw gebouw met daarin plaats voor een oefenruimte voor cultuureducatie en eventueel horeca.
Model 2 met in de kerk (A) weer ruimte voor een klein podium. Op plek B een nieuw multifunctioneel gebouw van 900 vierkante meter op de plek van De Hoogte met een laag en een kap. Hierin is plek voor de bibliotheek (800 vierkante meter) en een informatiecentrum van 80 vierkante meter. Op plek C het kinderboekenhuis. Plek D is naast de Hoofdstraat Obergum, op de plaats van de viswinkel. Hier is plek voor horeca (170 vierkante meter) en ruimte voor cultuuronderwijs (100 vierkante meter).
Model 2 met in de kerk (A) weer ruimte voor een klein podium. Op plek B een nieuw multifunctioneel gebouw van 900 vierkante meter op de plek van De Hoogte met een laag en een kap. Hierin is plek voor de bibliotheek (800 vierkante meter) en een informatiecentrum van 80 vierkante meter. Op plek C het kinderboekenhuis. Plek D is naast de Hoofdstraat Obergum, op de plaats van de viswinkel. Hier is plek voor horeca (170 vierkante meter) en ruimte voor cultuuronderwijs (100 vierkante meter).
En nu?
We verwerken alle opmerkingen uit de bijeenkomsten met belangstellenden. Samen met de klankbordgroep werken we de plannen verder uit. In 2025 komen we met een voorstel voor het oude deel van Obergum. Uiteindelijk moet de gemeenteraad dat vaststellen.
Rizoem zal samen met de klankbordgroep in een advies aan de gemeente de visie van de klankbordgroep op het plan Wierde van Waarde verwoorden. Daarna zullen college en raad besluiten of en zo ja, welke onderdelen van deze visie zij willen overnemen. En opdracht geven voor verdere uitwerking (bijvoorbeeld ontwerp, planologische procedures, technische uitwerking).
Wil je het volledige 'Plan van aanpak Wierde van waarde' lezen? Stuur dan een e-mail naar gemeente@hethogeland.nl. Dan sturen we het naar je toe.
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Omgevingscontext centrum Winsum: Boogplein, jaagpad en Obergum (enquête nog in te vullen!)
2025-08-11 09:36:15Een gebied staat natuurlijk nooit op zichzelf, zeker niet een dorpskern. Het Boogplein en jaagpad kun je dus ook niet los zien van de rest van het centrum, zoals Obergum. Je moet het als een geheel zien en het zo ook behandelen, zelfs in een bredere context. Een autoluw centrum b.v. kun je niet bereiken zonder minimaal het hele dorp te bekijken. Bij het Boogplein heeft de gemeente andere deskundigen en partijen betrokken dan bij Obergum. Voor beide delen van het centrum is gedacht aan input van dorpelingen (of zelfs niet inwoners als het gaat om het Boogplein, zie eerdere mededelingen over de enquête).
Centrumplannen Boogplein en Obergum
Bekijk het Centrumplan van Winsum voor zowel het Boogplein als het direct naastgelegen Obergum. Voor beide centrumdelen betrekt de gemeente bewoners/ belangstellenden erbij.
Boogplein
Voor het Boogplein komen er nog bijeenkomsten: je kunt ook persoonlijk je mening geven tijdens bijeenkomsten. De data zijn nog niet bekend, waarschijnlijk september-november 2025. Abonnneer je op de nieuwsbrief via de link hierboven en blijf op de hoogte!
Verder zijn er:
- Persoonlijke gesprekken: met omwonenden en ondernemers rondom het Boogplein meerdere 1-op-1-gesprekken
- Denktank: hierin denken vertegenwoordigers van verschillende organisaties en inwoners uit Winsum mee over de invulling van het Boogplein in relatie tot de rest van het centrum van Winsum
- en als je geluk hebt is de enquête nog steeds in te vullen:
Obergum
De gemeente heeft (eerder) bijeenkomsten georganiseerd en verwerkt alle opmerkingen uit de bijeenkomsten met belangstellenden. Samen met de klankbordgroep werkt de gemeente de plannen verder uit. In 2025 komt de gemeente met een voorstel voor het oude deel van Obergum. Uiteindelijk moet de gemeenteraad dat vaststellen.Voor Obergum zijn er op dit moment 3 modellen gemaakt door een extern bureau. Wil je het volledige 'Plan van aanpak Wierde van waarde' voor Obergum lezen? Stuur dan een e-mail naar gemeente@hethogeland.nl.
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!
Laatste kans: vul voor 11 aug. de enquete van de gemeente over het Boogplein in
2025-08-08 15:21:23Hierbij nog even een herinnering: Heb je de enquête over het Boogplein nog niet ingevuld dan kan dat dit weekend nog. Vóór 11 augustus dus! Zie de link hieronder. Zelfs op maandagmorgen 11 augustus staat de enquete nog open...
Tips
Aan het eind kun je opmerkingen kwijt. Voorbeelden: autoluw plein (enkele parkeerplekken voor minder validen), goede doorkijk naar het Winsumerdiep en jaagpad met groen, laagbouw in de stijl en sfeer van de huidige bebouwing (het moet een eenheid zijn, geen stijlbreuk), bord met informatie over het jaagpad en de historie (als toeristische trekpleister en om de aandacht erop te vestigen), de bibliotheek moet blijven want zorgt voor aanloop en levendigheid, minimale bebouwing, veel groen, bomen voor schaduw, openbare zitjes, etc.
Je kunt er je wensen aangeven, dus maak er gebruik van!
Iedereen kan meedenken over het Boogplein! Vul t/m 10 augustus de enquête in
Enquête (‘swipocratie’) die elke belangstellende kan invullen. Het zijn ja/nee-stellingen. Ze gaan o.a. over het groen en parkeren in het centrum, het Winsumerdiep, de kade van het jaagpad, woningbouw op het Boogplein. Een van de stellingen is: Ik wandel graag over het jaagpad. Een andere: De historische gebouwen en straten zijn van grote waarde. Aan het eind kun je nog zelf je mening geven.
Initiatiefnemers petitie Behoud het cultuur-historische eeuwenoude jaagpad en beschermd dorpsgezicht in Winsum!





